Σαλβαντόρ Νταλί, ο φασίστας…

Έναν από τους μεγάλους υποστηρικτές του στον κόσμο της Τέχνης βρήκε ο Φράνκο στο πρόσωπο του Σαλβαδόρ Νταλί. Ο σουρεαλιστής ζωγράφος, γλύπτης και σκηνοθέτης ουδέποτε απαρνήθηκε το πολιτικό του είδωλο, τον «Καουδίγιο», όπως ήταν γνωστός ο στρατηγός Φράνκο στην Ισπανία. Ενδεικτικό περιστατικό όταν προσευχήθηκε επιδεικτικά στον καθεδρικό Ναό του Αγίου Πατρικίου στη Νέα Υόρκη το 1973, υπέρ της υγείας του Φράνκο. Kολακευτικές επιστολές του ζωγράφου προς τον Φράνκο, που είδαν πρόσφατα το φως της δημοσιότητας, τον δείχνουν να συγχαίρει τον Καουδίγιο «για την εκκαθάριση της Ισπανίας από τις καταστρεπτικές δυνάμεις».

Συνεχάρη δημόσια την καθολική εκκλησία για τις εκδηλώσεις μνήμης προς τιμήν της απόφασης της βασίλισσας Ισαβέλας να εκδιώξει τους Εβραίους από την Ισπανία. Κατήγγειλε στις αμερικανικές αρχές τον Λουίς Μπουνιουέλ, με τον οποίο είχε στο παρελθόν συνεργασθεί, ως κομμουνιστή και πέτυχε, αφού άσκησε μεγάλες πιέσεις, να εξασφαλίσει την απόλυση του δημιουργού του “Ανδαλουσιανού Σκύλου” από τη θέση του στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης.

Ο Σαλβαντόρ Νταλί γεννήθηκε στις 11 Μαίου 1904 στη μικρή πόλη Figueras της Καταλωνίας. Ο Νταλί πέρασε την παιδική του ηλικία στο Figueras καθώς και στo εξοχικό σπίτι της οικογένειας Νταλί κοντά στο ψαράδικο χωριό Cadaques. Η καλλιτεχνική του δεινότητα άρχισε να διαμορφώνεται στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Μαδρίτης και κάτω από την επίδραση της Ιταλικής Μεταφυσικής Σχολής. Εκείνη την εποχή o πολύ νεαρός Σαλβαντόρ θα ζωγραφίσει τα πρώτα του κυβιστικά έργα. Σύντομα γίνεται ηγέτης του σουρεαλιστικού κινήματος, το οποίο υποστήριζε τη σημασία του υποσυνειδήτου και της ελεύθερης έκφρασης της φαντασίας, όπως εκφράζεται στα όνειρα, ελεύθερη από τον έλεγχο κάθε λογικής αιτιότητας.

Εργάστηκε με όλα τα μέσα, αφήνοντας πίσω του ένα πλούσιο υλικό, αποτελούμενο από ελαιογραφίες, σχέδια, υδατογραφίες, γραφικά, κοσμήματα και αντικείμενα κάθε είδους. Η υπεροχή του ως δημιουργός-καλλιτέχνης είναι αναγνωρισμένη. Ο Σαλβαντόρ Νταλί πέθανε στις 23 Ιανουαρίου του 1989, από καρδιακό επεισόδιο.

Σε μία συνέντευξή του, που δημοσιεύτηκε το 1976 στο περιοδικό Le Sauvage, δήλωσε: «Η πρόοδος των επιστημών είναι κολοσσιαία. Ακόμη και ο Αύγουστος Κοντ δεν μπορούσε να την έχει προβλέψει. Από πνευματική ωστόσο άποψη, ζούμε στο χαμηλότερο στάδιο του πολιτισμού. Έχει δημιουργηθεί πραγματικό χάσμα ανάμεσα στη φυσική και τη μεταφυσική. Ζούμε σε συνθήκες μιας τερατώδους ανάπτυξης της εξειδίκευσης, χωρίς καμιά σύνθεση».
Άλλες δηλώσεις του:
>> «Ο παράδεισος βρίσκεται ακριβώς στο κέντρο του στήθους του ανθρώπου που έχει πίστη».
>> «Το χειρότερο πράγμα είναι η ελευθερία. Η ελευθερία κάθε μορφής είναι ό,τι χειρότερο για τη δημιουργικότητα. Πέρασα δύο μήνες σε φυλακή της Ισπανίας και αυτοί οι δύο μήνες ήταν οι πιο χαρούμενοι στη ζωή μου».
>> «Σήμερα η προτίμηση για το ελάττωμα είναι τέτοια, που μόνο οι ατέλειες και κυρίως η ασχήμια θεωρούνται ιδιοφυΐα. Όταν μια Αφροδίτη μοιάζει με βάτραχο, οι σύγχρονοι ψευτοεστέτ αναφωνούν: Είναι δυνατό, είναι ανθρώπινο!».
>> «Ο Πικάσο είναι ζωγράφος. Και εγώ επίσης. Ο Πικάσο είναι Ισπανός. Και εγώ επίσης. Ο Πικάσο είναι κομουνιστής. Ούτε εγώ είμαι».
>> “Οι δημοκρατικές κοινωνίες είναι ακατάλληλες για την δημοσίευση τόσο βροντερών αποκαλύψεων σαν αυτές που συνηθίζω να παράγω”.
>> “Μη φοβάστε την τελειότητα – ποτέ δε θα τη φτάσετε”.
>> “Εκείνοι που δεν θέλουν να μιμηθούν τίποτα, δεν παράγουν τίποτα“.

Εντύπωση προκαλεί πως για πολλά χρόνια γινόντουσαν προσπάθειες από τους αριστεροκουλτουριάρηδες να χαρακτηρίσουν τον Νταλί σαν αριστερό επαναστάτη. Οι μεγάλες προσπάθειες από μέρους της κυβέρνησης Αθνάρ και των διοργανωτών του «Έτους Νταλί» το 2004 να παρουσιάσουν τον Ισπανό ζωγράφο ως ανατρεπτικό αριστερό, παραλληλίζοντάς τον με τον Πικάσο, δεν καρποφόρησαν ποτέ – καθώς δεν είναι πάντα εύκολο ν’ αλλάζουν την ιστορία και να την προσαρμόζουν ανάλογα με τα συμφέροντα τους.

Γ. Μανιάτης

Εικόνες:
- Νταλί και Φράνκο
- Πίνακας “Η ανάληψη”
- Νταλί, Χοσέ Μορένο, Λουίς Μπουνουέλ, Φρεντερίκο Γκαρσία Λόρκα, Χοσέ Αντόνιο
- Πίνακας “Ο πολεμιστής”
- Νταλί, Ερνστ Φουκς, Άρνο Μπρέκερ (γνωστοί ως “το χρυσό τρίγωνο”)

About these ads
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s